KOENZYM Q

Do chwili obecnej koenzym Q10 jest stosowany najpowszechniej w leczeniu zastoinowej niewydolności krążenia o różnej etiologii,np.choroba niedokrwienna mięśnia sercowego,kardiomiopatie,toksyczne uszkodzenie serca. W Japonii, po wielu próbach klinicznych,wprowadzono preparaty koenzymu Q ze wskazaniem do leczenia zastoinowej niewydolności krążenia. Skuteczność stosowania koenzymu Q10 u pacjentów z niewydolnością krążenia potwierdzono w wielu kontrolowanych badaniach klinicznych. Tylko w jednym badaniu Permanetter i wsp. nie stwierdzili poprawy u leczonych chorych. Sami autorzy w późniejszej pracy wyjaśniali brak skuteczności leczenia doborem chorych. Pozostali autorzy, badający chorych z bardziej zaawansowaną niewydolnością krążenia, wg NYHA II-IV, wykazali skuteczność stosowania koenzymu Q10 mierzoną zarówno parametrami subiektywnymi jak i obiektywnymi. Pod wpływem leczenia koenzymem Q stwierdzano u chorych zmniejszenie ogólnego zmęczenia i duszności, wzrost komfortu życia, poprawę wydolności fizycznej, spadek liczby hospitalizacji, zmniejszenie wymiarów lewego przedsionka,wzrost frakcji wyrzutowej lewej komory. W większości powyższych badań chorzy otrzymywali 100 mg koenzymu Q10 dziennie. Na podstawie wyników przeprowadzonych badań należy stwierdzić że koenzym Q10 ma uzasadnione miejsce w leczeniu zaawansowanej zastoinowej niewydolności krążenia o różnej etiologii. Stwierdzono również korzystny wpływ koenzymu Q10 na przebieg choroby niedokrwiennej mięśnia sercowego. Lek ten przebadano na kilkuset pacjentach z tym schorzeniem. U większości chorych podawano ok.100 mg dziennie koenzymu Q10,chociaż w niektórych badaniach stosowano nawet 600 mg dziennie. Pod wpływem leczenia koenzymem Q10 obserwowano zmniejszenie liczby napadów dusznicy oraz liczby przyjmowanych tabletek nitrogliceryny, wydłużenie czasu trwania próby wysiłkowej oraz czasu niezbędnego do obniżenia odcinka ST o 1 mm. Można więc stwierdzić ,że efekty działania koenzymu Q10 stosowanego w leczeniu choroby niedokrwiennej mięśnia sercowego są korzystne, co przemawia za jego stosowaniem u ww. chorych. Należy jednak podkreślić, że liczba badań klinicznych w przypadku choroby niedokrwiennej mięśnia sercowego jest znacznie mniejsza w porównaniu do zastoinowej niewydolności krążenia. Ponadto koenzym Q10 znalazł pomocnicze zastosowanie u pacjentów poddanych kardioplegii kardiochirurgicznej, u chorych z nadciśnieniem tętniczym, u ludzi z uszkodzeniem mięśnia sercowego przez adriamycynę, zaburzeniami rytmu serca, wadami zastawkowymi serca, chorobami nowotworowymi, miopatiami, paradontopatiami, cukrzycą, AIDS, u osób poddanych wytężonemu wysiłkowi fizycznemu czy też zaburzeniami gospodarki lipidowej. Ze względu na zbyt małą liczbę pacjentów uczestniczących w powyższych badaniach, ich wyniki należy uznać na razie tylko jako zachęcenie do przeprowadzenia kontrolowanych wieloośrodkowych prób klinicznych. Dawkowanie koenzymu Q10 przedstawione w badaniach zawiera się w przedziale od 30-600 mg dziennie doustnie. Najczęstsza stosowana dawka waha się w zakresie 60-100 mg/dziennie doustnie w 2-3 dawkach podzielonych, co zapewnia terapeutyczny poziom koenzymu Q10 we krwi. Należy podkreślić, że efekt terapeutyczny koenzymu Q10 jest bardziej wyraźny u pacjentów z niedoborem koenzymu Q stwierdzanym przed rozpoczęciem leczenia. Należy także dodać, że u niektórych chorych odstawienie koenzymu Q10 powodowało ponowne zaostrzenie objawów chorobowych. Działania niepożądane związane z zastosowaniem koenzymu Q10 występują rzadko. Obejmują one zaburzenia gastryczne, utratę apetytu, nudności, biegunkę. W niektórych preparatach (np. firmy Naturell) koenzym Q10 występuje w połączeniu z witaminą E, związku o znanych właściwościach antyoksydacyjnych. Dzięki temu uzyskuje się nasilone działanie przeciwutleniające. Umieszczenie koenzymu Q10 i witaminy E w oleju sojowym zwiększa
ich biodostępność.

Świat Medycyny i Farmacji, sierpień 2001